ریحانه شیراز

17- انسان هدف نهايي خلقت

zan58 — Fri, 25 Sep 2009 05:04:45 GMT

هر چند در اين عالم همه موجودات از زمين و آسمان گرفته تا نباتات و جانداران داراي غرض و غايت هستند ولي هيچ كدام از اينها هدف خلقت نيست بلكه هدف نهايي خلقت همانا انسان و تعالي وجودي اوست يعني همه موجودات آفريده شده اند تا انسان از آنها بهره گيري كرده و خود را به قرب ربوبي برساند.

(( هو الذي خلق لكم ما في الارض جميعاً ثم استوي الي السماء فسوئهن سبع سموت و هو بكل شيء عليم. )) او خدايي است كه همه آنچه را در زمين وجود دارد براي شما آفريد سپس به آسمان پرداخت و‌ آنها را به صورت هفت آسمان مرتب نمود و او به هر چيز آگاه است.

(( الذي جعل لكم الارض فراشاً والسماء بناء و انزل من السماء ماء فاخرج به من الثمرات رزقاً لكم فلا تجعلوا لله انداداً و انتم تعلمون )) آن كسي كه زمين را بستر شما و آسمان را همچون سقفي بالاي سر شما قرار داد و از آسمان آبي فرو فرستاد و بوسيلة آن ميوه ها را پرورش داد تا روزي شما باشد بنابراين براي خدا همتاياني قرار ندهيد در حالي كه مي دانيد.

(( هو الذي خلق السموت و الارض في سته ايام و كان عرشه علي الماء ليبلوكم ايكم احسن عملاً )) او كسي است كه آسمانها و زمين را در شش روز آفريد و عرش او بر آب قرار داشت تا شما را بيازمايد كه كدام يك عملتان بهتر است.

(( هو الذي جعلكم خلئف الارض )) و او كسي است كه شما را جانشينان در زمين ساخت.

انسان موجودي است با استعداد فوق العاده كه مي تواند با استفاده از مصداق اتم خليفه الله شود. مي تواند با كسب معرفت و تهذيب نفس و كمالات به اوج افتخار برسد و از فرشتگان آسمان هم بگذرد اين استعداد توام با آزادي و اختيار انسان است. آسمانها، زمين، كوهها داراي نوعي معرفت الهي هستند ذكر و تسبيح خدا را نيز مي گويند. ولي همه اينها ذاتي و تكويني و اجباري است و به همين دليل تكاملي در آن وجود ندارد تنها موجودي كه قوس صعودي و نزوليش بي انتهاست و به طور نا محدود قادر به پرواز به سوي قله كمال است انسان است و اين است همان امانت الهي كه همه موجودات از آن سر باز زدند و انسان به ميدان آمد و آن را يك تنه حمل كرد.

16- انسان و تسخير موجودات جهان

zan58 — Tue, 28 Jul 2009 15:24:26 GMT

(( الله الذي سخر لكم البحر لتجري الفلك فيه بامره و لتبتغوا من فضله و لعلكم تشكرون)) خداوند همان كسي است كه دريا را مسخر شما كرد تا كشتيها به فرمانش در آن حركت كنند و بتوانيد از فضل او بهره گيريد و شايد شكر نعمتهاي او را به جا آوريد.

انسان داراي چنان مقامي است كه همه موجودات را مسخر او قرار داده اند. خورشيد نهرها درياها و حتي روز و شب را خداوند مسخر انسان قرار داده روز را خداوند مسخر انسان قرار داده تا در آن به كار و كوشش بپردازيد و شب را مسخر انسان قرار داده تا در آن آرام گيريد و خستگي روزانه را در پرتو تاريكي آن برطرف سازيد. (( الله الذي خلق السموت و الارض و انزل من السماء ماء فاخرج به من الثمرات رزقاً لكم و سخر لكم الفلك لتجري في البحر بامره و سخر لكم الانهر )) خداوند همان كسي است كه آسمانها و زمين را آفريد و از آسمان آبي نازل كرد و با آن ميوه ها را براي روزي شما بيرون آورد و كشتيها را مسخر شما گردانيد تا بر صفحه دريا به فرمان او حركت كنند و نهرها را نيز مسخر شما گردانيد.

(( و سخر لكم الشمس و القمر دائبين و سخر لكم اليل و النهار )) و خورشيد و ماه را كه با برنامه منظمي در كارند به تسخير شما در آورد و شب و روز را نيز مسخر شما ساخت. از ديدگاه قرآن كريم معناي تسخير موجودات اين است كه آنها براي خدمت انسان آفريده شده اند.

(( و لقد مكنكم في الارض و جعلنا لكم فيها معيش قليلاً ما تشكرون))ما تسلط و مالكيت و حكومت بر زمين را براي شما قرار داديم و انواع وسايل زندگي را براي شما فراهم ساختيم اما كمتر شكرگزاري مي كنيد. (( و سخر لكم ما في السموت و ما في الارض جميعاً منه ان في ذلك لايت لقوم يتفكرون )) او آنچه در آسمانها و آنچه در زمين است همه را از سوي خودش مسخر شما ساخته در اين نشانه هاي مهمي است براي كساني كه انديشه كنند.

(( و الذي جعل لكم الارض فراشاً )) خداوند زمين را بستر شما قرار داد. امام سجاد(ع) مي فرمايد زمين با طبع انسان موافق است نه بد بو است كه اذيت كند و نه خوشبو كه به اعصاب لطمه وارد كند. نه گرم است كه بسوزاند و نه سفت كه جلوي كشاورزي و ساختمان و دفن مرده ها را بگيرد و نه نرم كه پا در روي آن قرار نگيرد و ما را در خودش فرو برده غرق نمايد. آري زمين با نظم خاص خود و در حركت طبيعي و فاصله حساب شده اي كه از خورشيد دارد و فضاي مناسبي كه دور آن را گرفته و كوههايي كه آن را از لرزان بودن حفظ مي كند و آن بخشندگي خاص كه تمام غذاهاي ما را مي پردازد و تمام آلودگي ها را در خود فرو برده و متلاشي و ميكروب كشي مي كند با آن نظامي كه مقداري از باران را جذب و مقداري را به جريان مي اندازد و صدها فايده ديگر همه و همه براي بهره گيري ماست.

(( و الله جعل لكم الارض بساطاً )) زمين را همچون بساط براي شما قرار داديم. ( يعني خداوند زمين را فرش شما قرار داد.(( الم ترو ان الله سخر لكم ما في السموت و ما في الارض و اسبغ عليكم نعمه ظهره و باطنه و من الناس من يجدل في الله بغير علم و لا هدي و لا كتب منير ))

آيا نديديد خداوند آنچه در آسمانها و زمين است مسخر شما كرده و نعمتهاي آشكار و پنهان خود را به طور فراوان بر شما ارزاني داشته است ولي بعضي از مردم بدون هيچ دانش و هدايت و كتاب روشنگري دربارة خدا مجادله مي كنند. تسخير موجودات آسماني و زميني براي انسان مفهوم وسيعي دارد كه هم شامل اموري مي شود كه در قبضة اختيار اوست و با ميل و اراده اش در مسير منافع خود به كار مي گيرد مانند بسياري از موجودات زميني يا اموري كه در اختيار انسان نيست اما خداوند آنها را مامور ساخته كه به انسان خدمت كند. همچون خورشيد و ماه و … بنابراين همه موجودات مسخر فرمان خدا و در طريق سود انسانها هستند خواه مسخر فرمان انسان باشند يا نه و به اين ترتيب لام در لكم به اصطلاح لام منفعت است.(( و ذللنها لهم فهنها ركوبهم و منها ياكلون )) و آنها را رام ايشان ساختيم هم مركب آنان از آن است و هم از آن تغذيه مي كنند.

اين آيه اشاره به مساله مهم رام شده چهارپايان براي انسان است اين حيوانات زورمند در حالت عادي رام هستند و به راستي عجيب است. انسانها نه قادرند مگسي را بيافرينند و نه حتي مي توانند مگسي را رام كنند اما خداوند قادر منان ميليونها چهارپايان مختلف را آفريده و رام انسانها ساخته است كه دائماً در خدمت آنانند.

(( الم تر ان الله سخر لكم ما في الارض و الفك تجري في البحر بامره …)) آيا نديدي كه خداوند آنچه در زمين است مسخر شما كرد و كشتيهايي كه به فرمان او بر صفحة اقيانوسها حركت مي كنند و …..

15- حيات و مرگ يك انسان مساوي است با حيات و مرگ همه انسانها

zan58 — Sat, 27 Jun 2009 14:36:14 GMT

از نظر قرآن انسان داراي آن چنان ارزشي است كه حيات و مرگ يك انسان با حيات و مرگ همه انسانها مساوي است يعني اگر كسي انساني را بدون آنكه وي كسي را عمداً كشته باشد بكشد گويي همه انسانها را كشته و اگر فردي را زنده كند گويي همه انسانها را زنده كرده است. (( من قتل نفساً بغير نفس او فساد في الارض فكانها قتل الناس جميعاً و من احياها فكانها احيا الناس جميعاً ))

از ديدگاه قرآن كميت مهم نيست كيفيت مهم است قرآن از افقي بالاتر به انسان مي نگرد چرا كه حيات يك انسان را برابر حيات همه انسانها و مرگ وي را مساوي با مرگ همه انسانها مي داند آري براي مكتبي كه انسانيت انسان مطرح باشد و انسانيت انسان را بعدي مادي و محدود نداند بايد هم كه چنين ارزشي براي انسان قائل باشد چرا كه انسانيتي كه در يك فرد است همان انسانيت در ديگر انسانها نيز وجود دارد.

برخي مفسران نيز آيه را در رابطه با انگيزه انسانها تفسير كرده اند به اين بيان كه هر كس انسان بي گناهي را بكشد آمادگي آن دارد كه به همان انگيزه انسانهاي ديگر را نيز نابود كند چرا كه قتل فرد مشخصي براي او مطرح نيست و براي او انسان با گناه و انسان بي گناه تفاوتي ندارد.

استاد جعفري نيز معتقدند كه كشتن يك انسان بي گناه اهانت به مقام شافع ربوبي است و اهانت به خالق جهان هستي در حقيقت اهانت بر كل هستي است كه انسان با عظمت ترين و با ارزش ترين اجزاء آن است پس قتل يك انسان مانند قتل همه انسانها و احياي يك انسان مانند احياي همه انسانهاست.

14- انسان نقش موثر در ساختن آينده خويش دارد.

zan58 — Mon, 01 Jun 2009 14:04:08 GMT

در جهان برخي موجودات هيچ گونه نقشي در ساختن آينده خويش ندارند( جمادات ) برخي ديگر نقش در ساختن آينده خويش دارند اما اين نقش نه آگاهانه است و نه آزادانه بلكه طبيعت نيروهاي دروني آنها را به طور مستعشر و نا آگاهانه براي صيانت و بقاي آنها و ساختن آنها در آينده استخدام كرده ( نباتات ) برخي ديگر نقش بيشتري دارند اين نقش آگاهانه است هر چند آزادانه نيست يعني با نوعي آگاهي از خود و محيط خود تحت تاثير جاذبه يك سلسله ميلهاي شعوري در راه صيانت خود براي آينده مي كوشند (حيوانات ) ولي انسان نقش فعال تر و موثر تر و گسترده تر در ساختن آينده خويش دارد. نقش انسان هم آگاهانه است و هم آزادانه. يعني انسان هم به خود و محيط خود آگاه است و هم آنكه با توجه به آينده به حكم نيروي عقل و اراده مي تواند آزادانه آينده خويش را به هر شكل كه خود بخواهد انتخاب كند.(( انا هديناه السبيل اما شاكراً و اما كفوراً )) ما راه را به او نشان داديم خواه شاكر باشد يا ناسپاس.
البته اين اختيار انسان به اين دليل است كه انسان قدرت شناسايي خوب از بد دارد.
(( و نفس و ما سوئها فالهمها فجورها و تقوئها )) 5 قسم به نفس و آن كس كه آن را كامل و موزون آفريد و نيك و بدش را به وي الهام كرد. خداوند در اين آيه به نفس و جان آدمي سوگند مي خورد و با اهميت جلوه دادن آن اين نكته را خاطر نشان مي سازد كه شناخت خوب و بد از يكديگر به انسان الهام شده يعني هر انساني بر اساس فطرت و ساختمان وجودي خود مي تواند درك كند كه كدام كار خوب و كدام كار بد است.(( و هدينه النجدين )) او را به راه خير و شر هدايت كرديم.

آیه الله بهجت

zan58 — Mon, 18 May 2009 14:10:55 GMT

دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند
یادیش بخیر، چه سحرهای دل انگیزی بود، کوی ارگ و مسجد خانم و نمازهای لاهوتی صفای شیدایتان و کهف ولائیان آیه الله العظمی بهجت(ره). سحرهای تاریک که دوستداران آن مرجع پارسا از این سو و آن سو می آمدند تا از فیض حضور آن خورشید مشکفام بهره مند شوند،پیش از طلوع خوشید جهانتاب، نور وجود بهجت آور او دلهایشان را روشن می ساخت.
یادش به خیر! آن وقتی که با تمام وجود می گفت: «ایاک نعبد و ایاک نستعین».حقیقت آن است که بگوئیم تمام وجود او یکپارچه استعانت از خدا بود و پرستش.یادم می آید هنگامی که می گفت: ما را به راه راست هدایت کن تمام وجودش التجاء و التماس به خدای بزرگ بود و آن هنگام که می گفت ما را از راه گمراهان دور ساز گویا زبانه های آتش را می دید و از ژرفای جان فریاد غیرالمغضوب علیهم ولاالضّالین سر می داد.
همیشه آرزو داشتم تمام نمازهایم را با دو رکعت نماز صبح او عوض کنم.با خدا نجوا می کرد و براستی که هنگام نجوا در این دنیا نبود؛ در عرش اعلی سیر می کرد، به معراج می رفت و به سوی "کان قاب قوسین اوادنی" پر می کشید.
و اینک این نماینده حجت خدا از میان ما رخت بر بسته است .
و فقدان استوانه ای از اوتاد زمین، عیش ما را بی برکت ساخته است.
دیگرکجا شویم؟ به کدامین سو رویم؟
صبر بسیار بباید پدر پیر فلک را
تا دگرمادر گیتی چو تو فرزند بزاید
امید آن داریم که «ولی الله الاعظم» این مصیبت جانکاه را آسان سازد و خداوند سایه دیگر عالمان و استوانه های مذهبی را بر سر ما مستدام دارد.

ایام فاطمیه

zan58 — Fri, 08 May 2009 19:19:25 GMT

ایام فاطمیه که می رسد،دلهای عاشق و بی قرار،سرود غم می خوانند و منظومه ی اندوه می سرایند.وقتی یک بوستان،خزان زده شود؛وقتی یک گل پرپر گردد و بلبلی به هجران گل مبتلا شود؛چه می ماند جز فصل نالیدن و موسم گریستن؟

فاطمیه همان فصل و موسم است.نام فاطمه از تار دلها نوای غم بر می آورد.یاد زهرا(س) واژه های محزون و غربت زده را به غمنامه تبدیل می کند.

هر چند ایام فاطمیه،داغ ما تازه می شود،اما مرور بر این فهرست غم،ما را به فاطمه(س) نزدیکتر می کند.جانمان جرعه نوش زمزم ولا می شود.قلبمان شفافیت زهره ی زهرا را بهتر لمس می کند.گریه ها شفیع ما می گردد تا در آستان عترت،عترت یابیم و قطرات اشک،در سوگ اهل بیت،ما را هم اهل این بیت می کند.

13- انسان استعداد كمال بي نهايت را داراست

zan58 — Tue, 28 Apr 2009 04:58:42 GMT

در سرشت انسان علاوه بر عناصر مادي كه در جماد و گياه و حيوان وجود دارد عنصري ملكوتي و الهي يافت مي شود به عبارت ديگر انسان تركيبي از طبيعت و ماوراي طبيعت ماده و معنا و جسم و جان است.

(( ثم جعل نسله من سلله من ماء مهين. ثم سوئه و نفخ فيه من روححه وئ جعل لكم السمع و الابصر و الافئده قليلاً ما تشكرون )) پس نسل او را از عصاره اي از آب ناچيز و بي قدر آفريد. پس اندام او را موزون ساخت و از روح خويش در وي دميد و براي شما گوش و چشمها و دلها قرار داد اما كمتر شكر نعمتهاي او را به جا مي آوريد.

پس با توجه به آيات فوق ديديم كه انسان داراي عنصري ملكوتي است و اين عنصر ملكوتي باعث حركت انسان به سوي خداست كه در آيه ديگري از قرآن داريم كه شان انسان حركت و كوشش به سوي خداي تعالي است (( يا ايها الانسن انك كادح الي ربك كدحاً فملقيه )) اي انسان تو با تلاش و رنج به سوي پروردگارت مي روي و او را ملاقات خواهي كرد.

و همچنين در آيه ديگري بيان مي كند كه انسان استعداد كمال بي نهايت را دارد:

((يا ايتها النفس المطمئنه ارجعي الي ربك راضيه مرضيه. فادخلي في عبدي و ادخلي في جنتي )) تو اي روح آرام يافته به سوي پروردگارت باز گرد در حالي كه هم تو از او خشنودي و هم او از تو خشنود است پس در سلك بندگانم درآي و در بهشتم وارد شو.

12_ظرفيت علمي بالاي انسان

zan58 — Thu, 19 Feb 2009 05:16:26 GMT

انسان بزرگترين ظرفيت علمي را كه يك مخلوق و آفريده ممكن است داشته باشد داراست حتي فرشتگان الهي نيز ظرفيت علمي انسان را ندارند! (( و علم ءادم الاسماء كلها ثم عرضهم علي الملائكه فقال انبئوني باسماء ان كنتم صادقين. قالوا سبحنك لاعلم لنا الا ما علمتنا انك انت العليم الحكيم. قال يادم انبئهم باسمائهم فلما انباهم باسمائهم قال الم اقل لكم اني اعلم غيب السموات و الارض و اعلم ما تبدون و ما كنتم تكتمون. ))

پس علم اسماء را همگي به آدم آموخت بعد آنها را به فرشتگان عرضه داشت و فرمود اگر راست مي گوييد اسامي اينها را به من خبر دهيد. عرض كردند منزهي تو ما چيزي جز آنچه به ما تعليم داده اي نمي دانيم. تو دانا و حكيمي، فرمود اي آدم آنان را از اسامي آگاه كن. هنگامي كه آنان را آگاه كرد فرمود آيا به شما نگفتم كه من غيب آسمانها و زمين را مي دانم و مي دانم آنچه را شما آشكار مي كنيد و آنچه را پنهان مي داشتيد.

11_انسان مسئول و متعهد است

zan58 — Tue, 27 Jan 2009 04:34:36 GMT

به همان اندازه كه انسان مورد لطف و عنايت ويژه خداست و به او عقل مرحمت شده به همان اندازه هم مسئوليت دارد. مسئوليت انسان در برابر تمام نعمتها و شناخت آنها و بهره برداري صحيح از آنها. تكامل معنوي و انتخابي اين جانشين خدا مايه تعهد و مسئوليت مي شود در اين زمينه آيات زيادي داريم از جمله:

“و لا تقف ما ليس لك به علم ان السمع و البصر و الفواد كل اولئك كان عنه مسئولاً “از آنچه به آن آگهي نداري پيروي مكن چرا كه گوش و چشم و دل همه مسئولند.

“وقفوهم انهم مسئولون” در قيامت خطاب مي رسد كه همه را نگاه داريد كه بايد مورد سوال قرار گيرند.

در حديثي كه ذيل آيه آمده چنين مي خوانيم روز قيامت قومي از جاي خود حركت نمي كند،مگر آنكه درباره چند موضوع بازجويي مي شوند:

الف_ عن شبابه فيما ابلاه مي پرسند كه جواني را در چه راهي پير كردي؟

ب _ و عن عمده فيها افناه مي پرسند كه عمر خودت را در چه چيز از دست دادي؟

ج _ و عن ماله من اين جمعه و فيما انفقه مي پرسند كه مال خود را از كجا آوردي و در كجا مصرف نمودي؟

د_‌و عن حبنا اهل البيت و سئوال مي كنند از علاقه به خاندان معصوم پيامبر و اينكه ما در نظام حكومتي طرفدار آن بزرگواران بوديم و يا در خط منافقان؟

^" فلنسئلن الذين ارسل اليهم و لنسئلن المرسلين “ما هم از تمام كساني كه پيامبران به سوي آنها فرستاده شده بطور قطع سئوال مي كنيم و هم از خود پيامبران سئوال مي شود.

“و لم نك نطعم المسكين “در مصاحبه دوزخيان مي گويند يكي از عوامل دوزخ ما بي تفاوتي ما نسبت به محرومان جامعه بود و در آيه ديگري مي بينيم كه چگونه نسبت به افراد بي تعهد انتقاد مي شود .

“لا تحاضون علي طعام المسكين “شما نسبت به غذارساني محرومان ديگران را ترغيب نمي نموديد.

“ و ما لكم لا تقاتلون في سبيل الله و المستضعفين “چرا در راه خدا و نجات مستضعفان كه در چنگال ظالمان و طاغوتيان اسيرند به نبرد نمي پردازيد.

“ ثم لتسئلن يومئذ عن النعيم" سپس در آن روز از نعمتهايي كه داشته ايد باز پرسي خواهيد شد.

10- تكليف

zan58 — Tue, 27 Jan 2009 04:25:26 GMT

از جمله استعدادهاي انسان استعداد تكليف پذيري است. انسان يگانه موجود ممتازي است كه اين امكان و توانايي شگفت را دارد كه در چهار چوب يك سلسله قوانين قراردادي رفتار كند.